Vì sao nhiều người làm việc rất chăm… nhưng hiệu suất ngày càng giảm?
Có một nghịch lý đang xảy ra với rất nhiều người trong môi trường làm việc hiện đại:
Họ không lười biếng.
Ngược lại, họ đang cố gắng rất nhiều.
- Làm việc liên tục
- Luôn trong trạng thái bận rộn
- Áp lực KPI kéo dài
- Mang công việc về nhà
- Và gần như không cho bản thân được nghỉ thật sự
Nhưng càng về sau:
- Hiệu suất càng giảm
- Tâm trạng càng dễ mất cân bằng
- Đầu óc càng khó tập trung
- Và cơ thể lúc nào cũng trong trạng thái mệt mỏi
Điều đáng nói là rất nhiều người nghĩ nguyên nhân đến từ việc:
- Chưa đủ cố gắng
- Chưa đủ kỷ luật
- Hoặc chưa đủ giỏi
Nhưng trong rất nhiều trường hợp, vấn đề thực sự nằm ở stress.
Trong quá trình cố vấn cho các doanh nghiệp và đội ngũ leader, Mentor Hoàn Phạm Lita nhận ra rằng:
Một người có thể làm việc rất nhiều giờ,
nhưng nếu não bộ luôn ở trạng thái căng thẳng kéo dài, hiệu suất sẽ không thể bền vững.
Đó cũng là lý do vì sao hiện nay, quản lý stress không còn là vấn đề cá nhân. Nó trở thành một yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến:
- Chất lượng công việc
- Khả năng lãnh đạo
- Hiệu suất đội ngũ
- Và sự phát triển dài hạn của doanh nghiệp
Stress không chỉ khiến bạn mệt – nó ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ và khả năng làm việc
Rất nhiều người nghĩ rằng stress chỉ là cảm giác áp lực tạm thời. Nhưng thực tế, khi stress kéo dài, cơ thể và não bộ sẽ bắt đầu thay đổi cách vận hành.
Theo American Psychological Association, stress kéo dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến:
- Trí nhớ
- Khả năng tập trung
- Tốc độ xử lý thông tin
- Chất lượng giấc ngủ
- Và khả năng ra quyết định
Khi não bộ liên tục ở trạng thái “cảnh báo”, cơ thể sẽ sản sinh cortisol – hormone stress. Nếu cortisol duy trì ở mức cao trong thời gian dài, con người rất dễ rơi vào trạng thái:
- Mệt mỏi mãn tính
- Khó tập trung
- Dễ cáu gắt
- Giảm động lực
- Và mất dần sự sáng tạo
Điều nguy hiểm là nhiều người vẫn tiếp tục cố gắng trong trạng thái đó, khiến stress ngày càng tích tụ mà không được xử lý đúng cách.
Stress ảnh hưởng công việc như thế nào?
1. Stress khiến khả năng tập trung giảm mạnh
Một trong những tác động rõ ràng nhất của stress là làm giảm khả năng tập trung.
Bạn có thể từng trải qua cảm giác:
- Ngồi trước màn hình rất lâu nhưng không xử lý được việc
- Đọc một email nhiều lần vẫn không thật sự tiếp thu
- Dễ mất tập trung bởi những điều rất nhỏ
Đó là vì khi não bộ bị căng thẳng quá mức, nó sẽ ưu tiên xử lý cảm xúc và trạng thái “phòng vệ” thay vì tối ưu cho hiệu suất làm việc.
Điều này lý giải vì sao có những ngày: Bạn làm rất nhiều nhưng kết quả lại không tương xứng.
2. Stress kéo dài làm giảm chất lượng ra quyết định
Khi con người stress, não bộ thường có xu hướng:
- Phản ứng nhanh hơn
- Thiếu kiên nhẫn hơn
- Và dễ ra quyết định theo cảm tính
Đặc biệt với leader hoặc đội sales, điều này ảnh hưởng rất lớn đến:
- Cách giao tiếp
- Cách xử lý tình huống
- Và khả năng dẫn dắt đội ngũ
Nhiều xung đột trong công việc không bắt nguồn từ vấn đề chuyên môn, mà xuất phát từ việc con người đang ở trạng thái cảm xúc quá tải.
Theo nghiên cứu của Daniel Goleman, khi khả năng quản trị cảm xúc giảm xuống, hiệu quả giao tiếp và khả năng lãnh đạo cũng bị ảnh hưởng trực tiếp.
3. Stress khiến con người mất dần động lực làm việc
Đây là điều rất nhiều người đang gặp nhưng không gọi đúng tên.
Ban đầu, họ chỉ cảm thấy hơi mệt.
Sau đó:
- Không còn hứng thú với công việc
- Làm việc theo quán tính
- Dễ chán nản
- Và luôn có cảm giác “không còn năng lượng”
Điều này thường xảy ra khi stress kéo dài nhưng không được giải tỏa đúng cách.
Não bộ khi ở trạng thái căng thẳng liên tục sẽ tiêu tốn rất nhiều năng lượng tinh thần. Theo thời gian, con người không chỉ mệt về thể chất mà còn kiệt sức về cảm xúc.
Đó cũng là lý do vì sao nhiều người dù nghỉ ngơi vẫn cảm thấy không hồi phục được năng lượng.
4. Stress ảnh hưởng trực tiếp đến các mối quan hệ trong công việc
Một người đang stress thường rất khó giữ được trạng thái giao tiếp tích cực lâu dài.
Họ có thể:
- Dễ mất kiên nhẫn
- Nhạy cảm hơn với lời góp ý
- Khó lắng nghe người khác
- Hoặc phản ứng mạnh với những vấn đề nhỏ
Điều này khiến:
- Team dễ căng thẳng
- Nội bộ dễ xung đột
- Và chất lượng phối hợp giảm rõ rệt
Trong môi trường doanh nghiệp, stress không chỉ là vấn đề của một cá nhân. Nó có thể lan truyền thành “năng lượng tập thể” và ảnh hưởng đến toàn bộ đội ngũ.
Vì sao nhiều người quản lý công việc rất tốt nhưng lại không quản lý được stress?
Rất nhiều người hiện nay:
- Có kế hoạch công việc rõ ràng
- Quản lý deadline rất tốt
- Luôn cố gắng tối ưu hiệu suất
Nhưng lại chưa từng học cách:
- Quản lý cảm xúc
- Quản lý năng lượng
- Và chăm sóc sức khỏe tinh thần của chính mình
Họ quen với việc cố thêm, làm thêm và chịu đựng thêm.
Nhưng cơ thể con người không phải cỗ máy.
Nếu chỉ liên tục “tiêu hao” mà không phục hồi, hiệu suất sớm muộn cũng sẽ giảm xuống.
Quản lý stress không phải để “yếu đi”, mà để đi đường dài hơn
Rất nhiều người nghĩ rằng nghỉ ngơi hoặc giảm áp lực là dấu hiệu của sự yếu đuối. Nhưng thực tế, những người phát triển bền vững thường là những người hiểu rất rõ giới hạn năng lượng của mình.
Họ biết:
- Khi nào cần tăng tốc
- Khi nào cần phục hồi
- Và khi nào cần quay về cân bằng lại chính mình
Hiệu suất thật sự không nằm ở việc làm việc nhiều nhất.
Mà nằm ở khả năng duy trì sự tỉnh táo, năng lượng và chất lượng công việc trong thời gian dài.
Làm gì để quản lý stress hiệu quả hơn?
Quản lý stress không bắt đầu bằng việc cố gắng “tích cực hơn”. Nó bắt đầu từ việc:
- Nhận diện trạng thái của chính mình
- Cho bản thân thời gian nghỉ thật sự
- Thiết lập ranh giới lành mạnh với công việc
- Và học cách quản lý năng lượng thay vì chỉ quản lý thời gian
Đôi khi, điều con người cần không phải làm thêm…
mà là dừng lại để não bộ được phục hồi.
Một góc nhìn rất thực tế trong doanh nghiệp hiện nay
Rất nhiều doanh nghiệp đang đầu tư mạnh vào:
- KPI
- Quy trình
- Kỹ năng
- Và hiệu suất
Nhưng lại bỏ quên sức khỏe tinh thần của đội ngũ.
Điều này khiến không ít leader và nhân sự giỏi rơi vào trạng thái:
- Burnout
- Mất động lực
- Hoặc không thể duy trì phong độ trong thời gian dài
Trong thời đại mới, doanh nghiệp phát triển bền vững không chỉ cần đội ngũ giỏi chuyên môn. Họ cần những con người có nội lực đủ mạnh để thích nghi với áp lực và thay đổi liên tục.
Khi doanh nghiệp muốn xây dựng đội ngũ có hiệu suất bền vững thay vì chỉ cố gắng nhiều hơn
Tại UHP Mentoring, Mentor Hoàn Phạm Lita không chỉ đồng hành cùng doanh nghiệp trong đào tạo sales và chiến lược vận hành. Chúng tôi tập trung vào việc giúp leader và đội ngũ phát triển năng lực:
- Quản lý stress
- Quản trị cảm xúc
- Xây dựng hiệu suất bền vững
- Và nâng cao khả năng thích nghi trong môi trường áp lực cao
Bởi một đội ngũ khỏe mạnh về tinh thần sẽ không chỉ làm việc hiệu quả hơn, mà còn giữ được sự kết nối, sáng tạo và năng lượng tích cực trong hành trình phát triển dài hạn.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp tình trạng:
- Nhân sự dễ kiệt sức
- Team mất động lực
- Hiệu suất giảm dù mọi người đều rất cố gắng
Thì có thể điều cần thay đổi không chỉ là cách làm việc…
mà là cách con người đang quản lý stress mỗi ngày.
Một câu hỏi để bạn tự chiêm nghiệm
Điều đang khiến bạn mệt mỏi thật sự là khối lượng công việc…hay là việc bạn đã chịu đựng áp lực quá lâu mà chưa từng cho mình cơ hội được hồi phục?